|
Meteoroloji Karakterli Doğal Afetler
ve
Meteorolojik Önlemler |
 |
Türkiye'de meteoroloji karakterli doğal afetlere karşı gelişmiş ülkelerde olduğu gibi, erken uyarı, planlama ve eğitim ile mücadele edilemeyişinden dolayı sosyo-ekonomik ve sosyo-kültürel faaliyetler, kötü hava şartlarında büyük ölçüde aksamakta, önemli can ve mal kayıplarımız olmaktadır. Örneğin, 18-20 Haziran 1990'da Trabzon'da; 16-17 Mayıs 1991'de Doğu Anadolu Bölgesi'nde; 25-26 Ağustos 1982'de Ankara ve çevresinde; 1994'de Marmaris'te; 13 Temmuz 1995 Senirkent'te; 3-4 Kasım 1995 İzmir'de; 19-22 Mayıs 1998'de Batı Karadeniz ve 14-15 Ağustos 1998'de Trabzon Sürmene-Köprübaşı-Beşköy'de görülen sellerde, yanlış yerleşim ve alt yapı eksiklikleri ile birlikte, ülkemizde modern anlamda sel ve fırtına uyarısı yapılamadığı için çok fazla can ve mal kayıplarımız olmuştur. Gelişmiş ülkelerdeki fırtına öncesi halka yapılan modern fırtına uyarıları ve bilimsel hazırlıklar Türkiye'de de yapılabilse ülkemizde de can ve mal kayıpları kesinlikle çok daha az olacaktır.
Ülkemizde yılda sel ve taşkınların ekonomik kaybı ortalama 100 milyon Amerikan dolarıdır. Yılda ortalama olarak (son on yılın ortalaması) 1.878 adet orman yangını oluşmakta ve ortalama 12.890 Ha. Orman alanı yanmaktadır. 1983 yılında, Akdeniz Bölgesi'nde 580.000 ton narenciye don olayından zarar görmüştür. Ekili alanlarımızın %95'ine iki yılda bir dolu yağmaktadır. Bu alanların %47'si doğrudan hasar görmektedir.
Gelişmiş ülkelerde fırtına uyarıları, meteorolojinin topluma sağladığı en önemli ve hayati hizmetlerinden biridir. Ülkemizde uzun yıllardan beri meteoroloji mühendisleri bu önemli görevlerini gelişmiş ülkelerdeki meslektaşları gibi en iyi şekilde yaparak ülkelerine hizmet etmek ve Ülkemizde meteorolojik afetlerden dolayı ortaya çıkan can ve mal kayıplarını en aza indirgenmesine katkıda bulunmak istemektedir. Bu nedenlerden dolayı ülkemizdeki siyasi iradenin, yıllarca süre gelen yanlış uygulamalarından vazgeçerek, artık Türkiye meteoroloji camiasında meteoroloji mühendislerine yeterince fırsat vermesini ve yıllardır özlenen bilimsel ortamın doğmasına katkıda bulunmasını istiyoruz. Bu nedenlerden dolayı, bu rapor ile Türkiye kamuoyunu, kamu yetkililerini ve siyasi iradeyi 23 değişik meteorolojik afet (bazıları tek başlık altında anılabilir) ve alınması gereken önlemler konusunda bir kez daha bilgilendirmek istiyoruz.
Ülkemizde de doğal afetlerin neden olduğu zararların en aza indirilmesine yönelik disipliner ve disiplinler arası önlemlerin saptanması çalışmalarında, meteoroloji mühendislik ve biliminin de nasıl kullanılabileceği gelişmiş ülkelerdeki örnek ve uygulamalardan açıkça görmek mümkündür. Aslında, ülkemizde her bir meteorolojik afetin tek başına ele alınıp ayrıntılı bir şekilde incelenmesi gerekmektedir. Fakat bu raporun hacminin artmaması ve çok geniş bir kitleye hitap edebilmesi için rapor teknik ayrıntılardan mümkün olduğunca arındırılarak konular özet şeklinde verilmiştir.
Bu raporun önemli bir kısmı, TMMOB Meteoroloji Mühendisleri Odası ve İ.T.Ü. Meteoroloji Mühendisliği Bölümü ile birlikte, 7-9 Ekim 1997 yılında Ankara'da düzenlenen “Meteorolojik Karakterli Doğal Afetler Sempozyumu”nda ortaya konan bilimsel çalışmalar ışığında hazırlanmıştır. Ayrıca, meteoroloji ve atmosfer bilimleri konusunda şimdiye kadar yapılan diğer bir çok bilimsel çalışma ve sempozyumda saptanan Türkiye'deki çeşitli meteoroloji karakterli doğal afet sorunları ve çözüm önerileri de bu rapor hazırlanırken göz önünde bulundurulmuştur.
Burada objektif, gerçekçi ve yapıcı bir yaklaşım sergilenerek sorunların önemi ortaya konduktan sonra problemlerin çözümü için de somut öneriler ileriye sunulmuştur. Raporda, sadece ulusal ve uluslararası meteoroloji, hidroloji ve atmosfer bilimleri çalışmaları ve modern uygulamalarından saptanmış olan meteorolojik afetler ve meteorolojik çözüm önerilerine yer verilmiştir. Öneriler yapılırken Türkiye'nin meteorolojik ve topoğrafik yapısı ile birlikte sosyo-ekonomik gerçekleri de göz önünde bulundurulmuştur.
Yaşanan her yeni afet bir öncekini unutturmaktadır. Çevresel sorunların boyutları daha da büyüyerek yaşanmaktadır. Çevresel sorunların meteorolojik olaylara bağlı olarak çözümünün ortaya konması ve atmosferik olaylara bağlı doğal afet zararlarının önlenmesi için öncelikle amaca yönelik doğru ve temsili ölçümlerin yapılması gerekir.
Ankara, 1999
Yönetim Kurulu |
|
| |
| Meteoroloji Mühendisliği Dergisi |
| |
|
|
|