Kuzey Amerika’da yaşanan sıcak hava dalgasını iklim değişikliği olmadan açıklamak neredeyse imkansız.

North America heatwave almost impossible without climate change

Haziran ayının sonunda ABD ve Kanada’nın bazı bölgelerinde yaşanan rekor düzeydeki sıcak hava dalgasının önde gelen iklim bilimcilerinden oluşan uluslararası bir ekip tarafından yapılan hızlı bir ilişkilendirme analizine göre, , insan kaynaklı iklim değişikliğinin etkisi olmadan neredeyse imkansız olacağı ifade edildi. Sera gazı emisyonlarının neden olduğu iklim değişikliği, sıcak hava dalgasını en az 150 kat daha olası hale getirdi.

ABD ve Kanada’nın Pasifik Kuzeybatı bölgeleri ile Lytton köyünde tüm zamanların yeni bir Kanada sıcaklık rekoru olan 49.6°C (121.3°F) dahil olmak üzere birkaç derece rekor kıran sıcaklıklar ölçüldü. Bu değer daha önceki yıllarda ölçülen önceki ulusal rekor olan 45 °C’nin çok üzerinde C (113°F) dir. Sıcaklık rekorunun ardından kısa bir süre sonra, Lytton yerleşkesi oluşan bir orman yangını ile büyük ölçüde yok oldu.

Avrupa Orta Menzilli Hava Tahminleri Merkezi (ECMWF) tarafından uygulanan Copernicus İklim Değişikliği Servisi’nin aylık bültenine göre, Kuzey Amerika rekor düzeydeki en sıcak Haziranını yaşadı.

Bugün meydana gelen her sıcak hava dalgası, iklim değişikliği nedeniyle daha olası ve daha yoğun hale geliyor. İklim değişikliğinin bu yüksek sıcaklıklar üzerindeki etkisini ölçmek için yapılan hızlı ilişkilendirme çalışmaları 1800’lerin sonlarından bu yana yaklaşık 1,2°C (2,2°F) küresel ısınmadan sonra iklimi bugünkü haliyle karşılaştırmak için gözlemleri ve bilgisayar simülasyonlarını analiz etmektedir.

Yaşanan aşırı sıcaklıklar, geçmişte gözlemlenen sıcaklık aralığının çok dışındadır. Bu da olayın mevcut iklim analizlerinde tam olarak ne kadar extrem olduğunu ölçmeyi zorlaştırmaktadır. İnsan kaynaklı iklim değişikliği olmasaydı ne olurdu ? Araştırmacılar bunun insan etkisi olmadan gerçekleşmesinin neredeyse imkansız olduğunu ifade ettiler..

Çalışma, World Weather Attribution grubunun bir parçası olarak Kanada, ABD, Almanya, Hollanda, İsviçre, Fransa ve Birleşik Krallık’taki üniversitelerden ve meteoroloji kurumlarından bilim insanları da dahil olmak üzere 27 araştırmacı tarafından gerçekleştirildi. Bu, iklim değişikliğinin fırtınalar, extrem yağışlar, sıcak hava dalgaları, soğuk havalar ve kuraklıklar gibi extrem hava olayları üzerindeki olası etkisini analiz eden ve ileten uluslararası bir işbirliğidir.

Oxford Üniversitesi Çevresel Değişim Enstitüsü’nden Friederike Otto, bugün küresel ısınmanın daha yüksek seviyelerine ulaşmasını bekliyoruz. “Gördüklerimiz inanılmaz. Dört veya beş santigrat derece (yedi ila dokuz derece Fahrenheit) ile rekorlar kırılıyor. Deneyimleme ihtimalimizi tabi ki göz ardı edemeyiz ama bu, o kadar istisnai bir olay ki, ” dedi.

Hollanda Kraliyet Meteoroloji Enstitüsü’nden Geert Jan Van, “Sıcak hava dalgalarının daha sık ve yoğun hale gelmesini beklerken, bu bölgede bu kadar yüksek sıcaklık seviyeleri görmek beklenmedik bir durum dedi. İklim değişikliğinin sıcak hava dalgalarını nasıl daha sıcak ve daha ölümcül hale getirdiğini gerçekten anlayıp anlamadığımız ciddi soruları gündeme getiriyor” diye ilave etti.

Araştırmacılar, iklim değişikliğinin olağanüstü sıcaklıkları nasıl daha olası hale getirdiğine dair iki alternatif açıklama buldular. Bir olasılık, iklim değişikliğinin böylesine aşırı bir sıcak hava dalgasını daha olası hale getirmesine rağmen, mevcut iklimde çok sıra dışı bir olay olmaya devam etmesidir. ‘Isı kubbesi’ olarak bilinen önceden var olan kuraklık ve olağandışı atmosferik dolaşım koşulları, çok yüksek sıcaklıklar oluşturmak için iklim değişikliği ile birleşir. Bu açıklamaya göre, iklim değişikliğinin etkisi olmasaydı en yüksek sıcaklıklar yaklaşık 2°C (3,6°F) daha düşük olurdu.

Genel sera gazı emisyonları durdurulana kadar, küresel sıcaklıklar artmaya devam edecek ve bu tür olaylar daha sık hale gelecek. Örneğin, bilim adamları, 2050’de meydana gelebilecek küresel sıcaklık artışı 2°C (3,6°F) ile sınırlı olsa bile, bunun gibi bir sıcak hava dalgasının yaklaşık her 5 ila 10 yılda bir meydana geleceğini ortaya koydular.

Alternatif bir olası açıklama ise; iklim sisteminin, küçük bir genel küresel ısınma ile şu anda aşırı sıcaklıklarda şimdiye kadar gözlemlenenden daha hızlı bir artışa neden olduğu doğrusal olmayan bir eşiği geçmiş olmasıdır ki bu konuda daha çok çalışılması gerekecektir. Bu durum , geçen hafta Kanada görülen olay gibi rekor kıran sıcak hava dalgalarının iklim modellerinin öngördüğünden daha sık görüleceği anlamına gelir. Bu, mevcut bilimin iklim değişikliği altındaki sıcak hava dalgalarının davranışını ne kadar iyi yakalayabileceğine dair bazı ciddi soruları da gündeme getiriyor.

Şu anda beklenen sıcaklık aralığının çok dışında gözlenen aşırı sıcaklıklar, ABD, Fransa, Almanya’nın bazı kısımları ile, Çin ve Japonya’yı da içeren bir aralık olan 50°N enlemine kadar olan yüksek enlemlerde de meydana gelebileceği konusunda güçlü bir uyarı göndermektedir. Bilim insanları, adaptasyon planlarının yakın geçmişte tanık olunan aralığın çok üzerindeki sıcaklıklar için tasarlanması gerektiği konusunda da uyarıyorlar.

Amerika Birleşik Devletleri’nde, sıcaklığa bağlı ölümler, havayla ilgili bir numaralı faildir. Ancak bu ölümlerin neredeyse tamamı önlenebilir. Sıcaklık eylem planları, sıcak hava dalgası erken uyarı ve müdahale sistemleri de dahil olmak üzere sıcaklıkla ilgili acil durumlara karşı hazırlığı artırarak ve daha sıcak bir geleceğin ölümcül olmaması için yapılı çevremizde yapılacak değişikliklere öncelik vererek mevcut ve gelecekteki sıcaklık artışı ilgili hastalık ve ölüm oranlarını azaltabilir.

“Araştırma enstitüleri ve meteoroloji ajanslarından bu hızlı ilişkilendirmeye katılan 27 bilim insanı ve yerel uzmanla bir haftadan biraz fazla bir süre içinde ne elde ettiğimizi görmek inanılmaz. Dünyanın dört bir yanından gelen bilgi ve model verilerini birleştirmek, kapsamlı çalışma sonuçlarına olan güveni artırmaktadır.

TMMOB

METEOROLOJİ MÜHENDİSLERİ ODASI

KAYNAK : WMO

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Facebook
Twitter
YouTube
Instagram