Asya’da iklim değişikliğinin etkileri artıyor.

Uzun vadeli ısınma eğilimi hızlanıyor.

Asya, dünyanın afetlere en açık bölgesi.

80’den fazla Meteorolojik karakterli felaket 5.000’den fazla insanın ölümüne yol açtı ve 50 milyon kişiyi etkiledi.

Kuraklık ve seller en yaygın tehlikeler.

Eriyen buzullar gelecekteki gıda ve su güvenliğini tehdit ediyor.

Bangkok, Tayland 27 Temmuz 2023 (WMO) – Asya’da 2022 yılında meydana gelen ve kuraklık ile seller arasında gidip gelen, hayatları mahveden ve geçim kaynaklarını yok eden aşırı hava koşulları ve iklim değişikliğinin etkileri artıyor. Dünya Meteoroloji Teşkilatı’nın yeni raporuna göre, eriyen buzullar ve yükselen deniz seviyeleri gelecekte daha fazla sosyo-ekonomik bozulma tehdidi oluşturuyor.

Kuzey Kutbu’na uzanan en büyük kara kütlesine sahip kıta olan Asya Kıtası, ne yazık ki küresel ortalamadan çok daha hızlı ısınıyor. WMO Asya’da İklimin Durumu 2022 raporuna göre, 1991-2022 döneminde Asya’daki ısınma eğilimi, 1961-1990 dönemindeki ısınma eğiliminin neredeyse iki katıdır.

2022 yılında Asya’da hava, iklim ve suyla ilgili 81 afet yaşanmış olup, bunların %83’ünden fazlasını sel ve fırtına olayları oluşturmuştur. Rapora göre, 5.000’den fazla insan hayatını kaybetmiştir. Bu afetlerden 50 milyondan fazla insan doğrudan etkilendi ve 36 milyar ABD dolarından fazla ekonomik zarar meydana geldi. Buna ek olarak, kurak Asya’nın büyük bir bölümünde şiddetli toz fırtınaları yaşanmıştır. Batı Asya’daki birkaç şiddetli toz fırtınası olayı da bölgedeki sivil yaşamı etkilemiştir.

WMO Genel Sekreteri Prof. Petteri Taalas, “Bu rapor, 2022 yılında Asya’da iklimin durumunu, aşırı olayları ve bunların sosyoekonomik etkilerini özetlemektedir. 2022 yılında Asya’daki birçok bölgede normalden daha kurak koşullar ve kuraklık yaşanmıştır. Özellikle Çin, su mevcudiyetini ve elektrik arzını etkileyen uzun süreli kuraklık koşullarından etkilenmiştir. Çin’de birçok bölgeyi etkileyen kuraklıktan kaynaklanan tahmini ekonomik kayıp 7,6 milyar ABD dolarının üzerinde olmuştur. Pakistan’da ise önemli bir sel felaketi yaşandı” dedi.

Taalas”Yüksek Dağlık Asya bölgesindeki buzulların çoğu, 2022’deki olağanüstü sıcak ve kuru koşulların bir sonucu olarak yoğun kütle kaybına uğradı. Bunun gelecekteki gıda ve su güvenliği ile ekosistemler üzerinde büyük etkileri olacaktır” diye ilave etti.

Asya bölgesindeki 2022 afetlerine genel bakış;
Kaynak: Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (ESCAP); EM-DAT. ESCAP, EM-DAT verilerine dayanmaktadır. Bazı afet olaylarının ekonomik zararları, verilere ulaşılamaması nedeniyle şekilde yer almamıştır. Şekilde sadece EM-DAT’ta rapor edilen vakalar dikkate alınmıştır.

WMO’nun bir dizi bölgesel İklim Durumu raporundan biri olan rapor, BM Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu’nun (ESCAP) Afet Riskini Azaltma Komitesi toplantısı sırasında açıklandı.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreter Yardımcısı ve ESCAP İcra Sekreteri Armida Salsiah Alisjahbana, “WMO ve Birleşmiş Milletler Afet Riskini Azaltma Ofisi (UNDRR) tarafından ortaklaşa yürütülen Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’nin “Herkes için Erken Uyarılar Yürütme Eylem Planı”, dünyanın afetlerden en çok etkilenen bölgesi olan ve iklimle ilgili sınır aşan afetlerin etkilerinin arttığı Asya’da daha kritik bir öneme sahiptir” dedi.

Rapora, özellikle tarım ve gıda güvenliğine odaklanan interaktif bir hikaye haritası eşlik ediyor. Asya’nın büyük bölümünde aşırı olayların sıklığında ve şiddetinde beklenen artış, tüm iklim uyum planlamalarının merkezinde yer alan tarımı da etkileyecektir.

Salsiah Alisjahbana, “Etkiye dayalı tahmin, herkes için erken uyarılar ve bunların öngörülü eyleme dönüştürülmesi, Asya’daki gıda sistemlerinin dayanıklılığını güçlendirmek için gereken dönüştürücü adaptasyonun örnekleridir” dedi.

Altı veri seti kullanılarak dört alt dönem boyunca altı WMO bölgesi ve küresel ortalama (℃) için ortalama yüzey hava sıcaklığındaki eğilimler. Çubuklar, veri setlerinin ortalamasındaki eğilimi göstermektedir. Siyah çizgiler, her bir veri setindeki en büyük ve en küçük eğilimler arasındaki aralığı göstermektedir.

SICAKLIK

Asya üzerinde 2022 yılı için ortalama sıcaklık, kayıtlardaki en sıcak ikinci veya üçüncü sıcaklık olup 1991-2020 ortalamasının yaklaşık 0,72 °C üzerindedir. 1991-2020 ortalaması, iklim değişikliği için WMO 1961-1990 referans döneminin yaklaşık 1,68 °C üzerindeydi.

KURAKLIK

Kuraklık, bölgenin birçok bölümünü etkileyerek su mevcudiyetini azaltmıştır. Örneğin Çin’deki kuraklığın bir sonucu olarak 2022 yılındaki ekonomik kayıpların 7,6 milyar ABD Dolarını aşacağı tahmin edilmektedir.

EKSTREM OLAYLAR

Pakistan’ı vuran şiddetli sel, önemli ölçüde can kaybına ve ekonomik hasara neden olmuştur. Pakistan, 2022’de muson mevsiminin başlamasından sonraki sadece üç hafta içinde normal toplam muson yağışının %60’ını almıştır. Ulusal Afet Yönetimi Kurumu’na (NDMA) göre, 33 milyondan fazla insan, yani Pakistan’ın 2022 nüfusunun neredeyse %14’ü bu durumdan etkilendi.

BUZULLAR

Yüksek Dağlık Asya bölgesindeki buzullar son 40 yılda önemli ölçüde kütle kaybetti ve kayıp hızlanıyor. 2022’de olağanüstü sıcak ve kuru koşullar çoğu buzul için kütle kaybını şiddetlendirmiştir. Doğu Tien Shan’daki Urumçi Buzulu No. 1, ölçümlerin başladığı 1959 yılından bu yana -1,25 metre su eşdeğeri ile ikinci en yüksek negatif kütle dengesini kaydetmiştir.

Yüksek Dağlık Asya bölgesindeki dört referans buzulun kümülatif kütle dengesi (metre su eşdeğeri (m w.e.) cinsinden) ve küresel referans buzullar için ortalama kütle dengesi

Okyanus.

Bölge, zaman serisinin başladığı 1982 yılından bu yana genel bir yüzey okyanusu ısınma eğilimi göstermektedir. Kuzeybatı Arap Denizi, Filipin Denizi ve Japonya’nın doğusundaki denizlerde ısınma oranları on yılda 0,5 °C’yi aşmaktadır ki bu da küresel ortalama yüzey okyanusu ısınma oranından yaklaşık üç kat daha hızlıdır.

Rüzgar ve Şiddetli Yağış

Nanmadol Tayfunu ile ilişkili rekor kıran rüzgarlar ve şiddetli yağışlar Eylül ayında Japonya’daki birçok istasyonda gözlemlenmiştir. Nanmadol beş kişinin ölümüne yol açmış, 1 300’den fazla kişiyi etkilemiş ve 2 milyar ABD Dolarını aşan ekonomik zarara neden olmuştur.

Doğal Afet

Uluslararası Afet Veri Tabanına (EM-DAT) göre, 2022 yılında Asya’da 81 doğal tehlike olayı rapor edilmiştir; bunların %83’ünden fazlası sel ve fırtına olaylarıdır. Bu olaylar, %90’ı selle ilişkili olmak üzere 5.000’in üzerinde ölüme yol açmıştır. Genel olarak, doğal tehlike olayları 50 milyondan fazla insanı doğrudan etkilemiş ve 36 milyar ABD dolarının üzerinde zarara yol açmıştır.

Sel felaketleri nedeniyle 2022 yılında yaşanan ekonomik kayıplar 2002-2021 dönemi ortalamasını aşmıştır. Bu türden en önemli kayıplar Pakistan’da (15 milyar ABD dolarının üzerinde) yaşanmış, bunu Çin (5 milyar ABD dolarının üzerinde) ve Hindistan (4,2 milyar ABD dolarının üzerinde) izlemiştir. 2022’de kuraklıkla ilişkili ekonomik kayıplar bir sonraki en büyük kategori olup, 7,6 milyar ABD doları zarara neden olmuştur (çoğunlukla Çin’de); bu rakam 2002-2021 ortalamasını (2,6 milyar ABD doları) yaklaşık %200 oranında aşmaktadır.

Bölgesel Birlik II’deki WMO Üyelerinin Paris Anlaşması taraflarının çoğunun Ulusal Olarak Belirlenmiş Katkılarında (NDC) vurgulandığı gibi, gıda sistemi direncinin artırılması Asya’da yüksek bir önceliktir. Geçmiş ve mevcut iklimin izlenmesi ve hava ve iklim zaman ölçeklerinde tahminlerin sağlanması, tarım ve gıda güvenliği için etkili erken uyarı hizmetlerinin temelini oluşturan araçlardır.

2022’deki en yüksek günlük yağış toplamları ile 1991-2020 uzun vadeli ortalama arasındaki fark. Mavi, uzun vadeli ortalamadan daha fazla aşırı günlük yağış alan bölgeleri gösterir. Kahverengi, uzun vadeli ortalamadan daha az aşırı günlük yağış alan bölgeleri gösterir. Kaynak: GPCC: GPCC, Deutscher Wetterdienst, Almanya

TMMOB

METEOROLOJİ MÜHENDİSLERİ ODASI

KAYNAK: WMO

Facebook
Twitter
YouTube
Instagram