Küresel sıcaklıklar önümüzdeki beş yıl içinde yeni rekorlara ulaşacak.

Cenevre, 17 Mayıs 2023 (WMO)

Dünya Meteoroloji Teşkilatı (WMO) tarafından yayınlanan yeni bir güncellemeye göre, ısıyı hapseden sera gazları ve doğal olarak meydana gelen El Niño olayı nedeniyle küresel sıcaklıkların önümüzdeki beş yıl içinde rekor seviyelere çıkması son derece yüksek bir ihtimal .

2023 ile 2027 arasındaki yıllık küresel ortalama yüzey sıcaklığının en az bir yıl boyunca sanayi öncesi seviyelerin 1,5°C üzerinde olma olasılığı %66’dır. Önümüzdeki beş yılın en az birinin ve bir bütün olarak beş yıllık dönemin kaydedilen en sıcak dönem olma olasılığı ise %98’dir.

WMO Genel Sekreteri Prof. Petteri Taalas ; “Bu rapor, Paris Anlaşması’nda belirtilen ve uzun vadeli ısınmayı ifade eden 1,5°C seviyesini kalıcı olarak aşacağımız anlamına gelmiyor. Bununla birlikte, 1,5°C seviyesini geçici olarak ve artan sıklıkta aşacağımıza dair ciddi alarm veriyor” dedi.

Prof. Taalas; “Önümüzdeki aylarda El Niño’nun gelişmesi ve bir ısınma bekleniyor. Bu, insan kaynaklı iklim değişikliğiyle birleşerek küresel sıcaklıkları bilinmeyen bir bölgeye itecek . Bunun sağlık, gıda güvenliği, su yönetimi ve çevre için geniş kapsamlı sonuçları olacak. Hazırlıklı olmamız gerekiyor” dedi.

WMO’nun bu tür tahminler için lider merkezi olan Birleşik Krallık Met Office tarafından hazırlanan Küresel Yıllık – İklim Güncellemesine göre ise, beş yıllık ortalamanın 1,5°C eşiğini aşması için yalnızca %32 şans var.

1,5°C’yi geçici olarak aşma ihtimali, sıfıra en yakın olduğu 2015’ten bu yana istikrarlı bir şekilde her yıl arttı. 2017 ile 2021 arasındaki yıllar için ise %10’luk bir aşma şansı vardı.

Raporun başında yer alan Met Office uzman bilim insanı Dr Leon Hermanson, “Küresel ortalama sıcaklıkların artmaya devam ederek bizi alıştığımız iklimden daha da uzaklaştıracağını tahmin etmek artık zor değil” dedi.

Anahtar noktaları

2022’deki ortalama küresel sıcaklık, 1850-1900 ortalamasının yaklaşık 1,15°C üzerindeydi. La Niña koşullarının son üç yılın büyük bölümündeki soğutma etkisi, daha yüksek ısınma eğilimini geçici olarak dizginledi. Ancak La Niña Mart 2023’te sona erdi ve önümüzdeki aylarda ise bir El Niño’nun gelişeceği tahmin ediliyor. Tipik olarak, El Niño, küresel sıcaklıkları, geliştikten sonraki yıl içinde artırır – bu durumda, 2024 yılında ilk etkiler görülecektir.

2023 ile 2027 arasındaki her yıl için yıllık ortalama küresel yüzeye yakın sıcaklığın, 1850-1900 ortalamasından 1,1°C ile 1,8°C arasında daha yüksek olacağı tahmin ediliyor. 1850-1900 aralığının alınmasının nedeni ise insan ve endüstriyel faaliyetlerden kaynaklanan sera gazı emisyonlarından önceki dönem olduğu için bu yıllar temel olarak kullanılır.

Önümüzdeki beş yıl içinde en az birinin, son derece güçlü bir El Niño’nun olduğu 2016’da belirlenen sıcaklık rekorunu geçme şansı artık %98’dir.

2023-2027 için beş yıllık ortalamanın son beş yıldan yüksek olma şansı da %98 düzeyindedir.
Arktik ısınma ise orantısız bir şekilde yüksek. 1991-2020 ortalamasıyla karşılaştırıldığında, sıcaklık anomalisinin, kuzey yarımkürede beş kış boyunca ortalaması alındığında, küresel ortalama anomalisinin üç katından daha büyük olduğu tahmin ediliyor.

1991-2020 ortalamasına kıyasla Mayıs-Eylül 2023-2027 ortalaması için tahmin edilen yağış modelleri, Sahel, Kuzey Avrupa, Alaska ve Kuzey Sibirya’da yağışın arttığını, Amazon ve Avustralya’nın bazı bölgelerinde ise bu sezon için yağış miktarının azaldığını gösteriyor.

Paris Anlaşması

Artan küresel sıcaklıklara ek olarak, insan kaynaklı sera gazları daha fazla okyanus ısınmasına ve asitleşmesine, deniz buzu ve buzul erimesine, deniz seviyesinin yükselmesine ve daha fazla aşırı hava koşullarına yol açıyor.

Paris Anlaşması, tüm ulusların bu yüzyıldaki küresel sıcaklık artışını 2 °C ile sınırlamak için küresel sera gazı emisyonlarını önemli ölçüde azaltmasına rehberlik edecek uzun vadeli hedefler belirler. Küresel sıcaklık artışını önlemek veya azaltmak için artış miktarını 1,5 °C ile sınırlama çabalarını sürdürür.

Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli, doğal ve insan sistemleri için iklimle ilgili risklerin küresel ısınma için 1,5 °C’lik risklerin şu ankinden daha yüksek, ancak 2 °C’den daha düşük olduğunu söylüyor.

Yeni rapor, iklim değişikliğine uyumu desteklemek için hava ve iklim hizmetlerinin nasıl güçlendirileceğini tartışacak olan Dünya Meteoroloji Kongresi (22 Mayıs – 2 Haziran) öncesinde yayınlandı. Kongrede tartışılacak öncelikler arasında, insanları giderek artan aşırı hava koşullarından korumak için devam etmekte olan Herkes İçin Erken Uyarılar girişimi ve iklim hafifletme konusunda bilgi verecek yeni bir Sera Gazı İzleme Altyapısı yer alıyor.

Editörler İçin Notlar:

Global Annual to Decadal Güncellemesi, politika yapıcıları bilgilendirmeyi amaçlayan, Küresel İklimin Durumu da dahil olmak üzere bir WMO iklim ürünleri paketinden biridir. WMO, Aralık ayındaki BM İklim Değişikliği Konferansı COP28’de 2023’te Küresel İklimin Durumu hakkındaki geçici bildirisini de yayınlayacak.

Birleşik Krallık Met Ofisi, İklim Tahmini için WMO Lider Merkezi olarak görev yapmaktadır. 2022’nin sonunda başlayan tahminlere bu yıl 11 farklı enstitünün katkı sağladığı 145 topluluk üyesi var. Tahmin becerisini ortaya koyabilmek için 1960-2018 dönemini kapsayan geriye dönük tahminler veya arka tahminler kullanılıyor.

Geçmiş tahminler tüm ölçümlerde çok yüksek başarı gösterdiğinden, küresel ortalama sıcaklık tahminlerine olan güven yüksektir.

Burada gösterilen tahminler, Bölgesel İklim Merkezleri (RCC’ler), Bölgesel İklim Görünümü Forumları (RCOF’ler) ve Ulusal Meteoroloji ve Hidroloji Hizmetleri (NMHS’ler) için kılavuz niteliğindedir. Herhangi bir bölge veya ülke için resmi bir tahmin teşkil etmez, ancak RCC’ler, RCOF’ler ve NMHS’ler, bu İklim Güncellemesinden elde edilen katma değerli tahminleri uygun şekilde yorumlamaya ve geliştirmeye teşvik eder.

TMMOB

METEOROLOJİ MÜHENDİSLERİ ODASI

KAYNAK: WMO

Facebook
Twitter
YouTube
Instagram